21-24 Σεπτεμβρίου | Σινεμά και Αναπηρία από τις Νύχτες Πρεμιέρας, με την υποστήριξη της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση / ΣΤΕΓΗ
menu

21-24 Σεπτεμβρίου | Σινεμά και Αναπηρία από τις Νύχτες Πρεμιέρας, με την υποστήριξη της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση

Αφιέρωμα: Τίποτα για Εμάς Χωρίς Εμάς

19 Σεπ 2017
Στη Στέγη πιστεύουμε στην ισότιμη πρόσβαση στον πολιτισμό και υποστηρίζουμε το 23ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας με 4 νύχτες ειδικών προβολών με δωρεάν είσοδο.
Αφιέρωμα: Τίποτα για Εμάς Χωρίς Εμάς

21-24 Σεπτεμβρίου 2017 | Μικρή Σκηνή
Είσοδος ελεύθερη με δελτία εισόδου που διανέμονται από τη Στέγη μία ώρα πριν την έναρξη κάθε προβολής.

Το θέμα της Αναπηρίας στο σινεμά είναι τόσο παλιό όσο και η τέχνη του Κινηματογράφου, η οποία, σαν από ειρωνεία, υφίσταται χάρη στο μετείκασμα της όρασης, μια ανθρώπινη κατασκευαστική ατέλεια. Ειρωνεία γιατί έχουμε συνηθίσει σε μία στερεοτυπική και στρεβλωτική απεικόνιση των Αναπήρων στη Μεγάλη Οθόνη, συνηγορώντας σιωπηλά στη διαιώνισή της. Ο συσχετισμός της με «Οσκαρικές Ερμηνείες» είναι δημοσιογραφικό κλισέ, στη «χρυσή εποχή του ελληνικού κινηματογράφου» (που σημειολογικά λήγει με τη «Μαρία της Σιωπής») ταυτίζεται με το «εύκολο» μελόδραμα.  Οι «Νύχτες Πρεμιέρας» ανοίγουν παράθυρο σε μια διαφορετική πραγματικότητα, εκκινώντας τον διάλογο για το αυτονόητο δικαίωμα των ατόμων με Αναπηρία σε μία κοινωνία ίσης ευκαιρίας. Στο δικαίωμα να εργάζονται και να δημιουργούν, να ερωτεύονται, να βλέπουν σινεμά στις ίδιες αίθουσες, στο δικαίωμα να επιβιώνουν όπως αναλύεται μέσα από τέσσερα κλασικά φιλμ και τέσσερις διακεκριμένες ταινίες πρώτης προβολής. Στην προσπάθεια μας να ορίσουμε το κοινωνιολογικό και κινηματογραφικό κάδρο μέσα στο οποίο ο διάλογος είναι δυνατός, βρήκαμε πολύτιμο αρωγό την Κίνηση Καλλιτεχνών με Αναπηρία, η οποία, πέρα από προγραμματικός και θεσμικός συνεργάτης, πλαισιώνει τις προβολές με ανοιχτές συζητήσεις και δίνει την ακτιβιστική ορμή που απαιτεί το επιθυμητό μήνυμα για να ξεφύγει από τετριμμένα όρια φεστιβαλικού ενθέτου. Επίσης, χάρη στη συνεργασία τους, οι «Νύχτες Πρεμιέρας» πραγματοποιούν την πρώτη προβολή ξένης ταινίας με ακουστική περιγραφή στη χώρα μας, διευρύνοντας την σινεφιλική της βάση σε ένα κοινό που στερείται συστηματικά την πλήρη κινηματογραφική εμπειρία. - Θοδωρής Καραμανώλης

Διαβάστε αναλυτικά το πρόγραμμα εδώ.
Πρόγραμμα

Πέμπτη 21 Σεπτεμβρίου
17:30 | Ντίνα / Dina  (Α' Προβολή)

19:30 | Τα Τέρατα / Freaks
Θα ακολουθήσει ανοιχτή συζήτηση με τον Ανδρέα Κουζέλη, Ανάπηρο συγγραφέα, κοινωνιολόγο (με ταυτόχρονη διερμηνεία στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα).

Παρασκευή 22 Σεπτεμβρίου
17:30 | Τα Ρέστα Δικά Σου / Keep the Change (Α' Προβολή)
Θα ακολουθήσει ανοιχτή συζήτηση με τον Στέλιο Κυμπουρόπουλο, Ανάπηρο ψυχίατρο – σεξολόγο

20:00 | Ο Αγώνας των Τυφλών / Struggle of the Blind

Σάββατο 23 Σεπτεμβρίου
17:30 | Θέση 35 / Plot 35 / Carré 35 (Α' Προβολή)
Θα ακολουθήσει ανοιχτή συζήτηση με τον Γιώργο Νικολαΐδη, ψυχίατρο, Διευθυντή της Διεύθυνσης Ψυχικής Υγείας και Κοινωνικής Πρόνοιας του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού.

19:30 | Προκλητικές Ζωές / Defiant Lives (Α' Προβολή)
Θα ακολουθήσει ανοιχτή συζήτηση με ακτιβιστές και ακτιβίστριες της Κίνησης χειραφέτησης Αναπήρων: ΜΗΔΕΝΙΚΗ ΑΝΟΧΗ

Κυριακή 24 Σεπτεμβρίου
17:30 | Το Αριστερό Μου Πόδι / My Left Foot

19:15 | Το Θαύμα της Άνι Σάλιβαν / The Miracle Worker (με ακουστική περιγραφή)
Θα ακολουθήσει ανοιχτή συζήτηση με τον Μενέλαο Τσαούση, Διοικητή στο Κέντρο Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης Τυφλών και τη Μαρία Ζέζα, Προϊσταμένη του Σχολείου Τυφλοκωφών Καλλιθέας (KEAT)

Περισσότερες πληροφορίες για όλες τις ταινίες.

Ντίνα /
Dina  (Α' Προβολή)
Η Ντίνα και ο Σκοτ, αμφότεροι αυτιστικοί υψηλής λειτουργικότητας, δίνονται ολοκληρωτικά στην κάμερα, προτού δοθούν οριστικά ο ένας στον άλλον, με το αποτέλεσμα να είναι το πιο αναπάντεχο και ειλικρινές ρομάντζο που ευλόγησε τελευταία τη μεγάλη οθόνη. Βραβείο Καλύτερου Ντοκιμαντέρ στο Φεστιβάλ του Σάντανς. 
 
Περισσότερο από ένα μη νευρό – τυπικό πορτρέτο των δυο αυτιστικών πρωταγωνιστών, το «Ντίνα» είναι οι στιγμές που εκείνος ξεπερνάει κάθε του ανασφάλεια κι εκείνη διεκδικεί με πάθος όσα τα κοινωνικά στερεότυπα της έχουν στερήσει. Είναι η έκδηλη ανάγκη για επαφή και η διεκδίκηση για αυτονόητες κατακτήσεις εκτός του κανονιστικού πλαισίου.

Βουτηγμένο στο φως μιας πανέμορφης παλέτας και με τις γλυκές μελωδίες του Mάικλ Σερά να συνοδεύουν διακριτικά, το φιλμ αποτελεί την οριστική δικαίωση της επίπονης μεθόδου των Σικλς και Σαντίνι που ακολούθησαν την Ντίνα για 15 μήνες. Το φιλμ παρακολουθεί την εξέλιξη μιας σχέσης που παρότι στερείται όσα θα την έκαναν ένα εντός νόρμας θελκτικό ρομάντζο, καταλήγει σε ένα υπέροχο μη νευροτυπικό ρομάντζο αγάπης που καταγράφηκε ποτέ on camera. Μεγάλο Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής για το Καλύτερο Ντοκιμαντέρ στο τελευταίο Φεστιβάλ του Σάντανς.

Σκηνοθεσία: Antonio Santini, Daniel Sickles
Φωτογραφία: Adam Uhl
Μουσική: Michael Cera
Μοντάζ: Sofia Subercaseaux
Εμφανίζονται: Dina Buna, Scott Levin, Frank Costanzo, Jeannie Levin, Jenny Osborne, Larry Levin
ΗΠΑ | 2017 | Έγχρωμο | DCP | 101΄ | Αγγλικά

Τα Τέρατα / Freaks
Ποτέ ο κινηματογραφικός τρόμος δεν είχε τέτοια όψη, αρχικά διαμορφωμένος μέσα από τον δύσμορφο κόσμο αληθινών «τεράτων», και στη συνέχεια από την συμπεριφορά των αληθινών τεράτων, των ανθρώπων δηλαδή που τα εξουσιάζουν. Πρωτοποριακή στη θεματική της, η ταινία κατέστρεψε την καριέρα του Μπράουνινγκ, ο οποίος τόλμησε να απεικονίσει ένα θέαμα που το κοινό δεν ήταν έτοιμο να δει το 1932. Κατά γενική ομολογία ωστόσο, τα «Τέρατα» παραμένουν μία από τις καλύτερες ταινίες στην ιστορία του κινηματογράφου. 

Η μοναδική στο είδος της δημιουργία του Μπράουνινγκ συνιστά ένα κινηματογραφικό παράδοξο που ταλαιπωρήθηκε όσο λίγα, ίσως γιατί πέρα από την προφανή «βλασφημία» της χρησιμοποίησης αληθινών «τεράτων», αντιπροσωπεύει το ένοχο υποσυνείδητο κάθε ιστορίας εκδίκησης, δικαιώνοντας τους παραμορφωμένους αυτουργούς της σε μια εντυπωσιακή αντιστροφή ρόλων.
Τα «Τέρατα» είναι μια ιστορία αγάπης, πίστης και βαθιάς συντροφικότητας σε έναν δύσμορφο κόσμο «τεράτων» του τσίρκου που, μοιραία, όταν έρθει σε επαφή με έναν κόσμο «ανθρώπινο», θα εκτροχιαστεί σε μια ιστορία απάτης, προδοσίας και εκδίκησης από τους αληθινούς απόβλητους και παραμορφωμένους αυτού του κόσμου. Η φράση «είναι μία από εμάς» που κλείνει αυτό το τρομακτικό παραμύθι, μετατρέπεται στην επιτομή της συλλογικής εκδίκησης και μάλιστα στην πιο φριχτή και ανέλπιστη απεικόνισή της, σε ένα αληθινό κινηματογραφικό μνημείο (απ)ανθρωπιάς. Μια από τις κορυφαίες δημιουργίες στην ιστορία του σινεμά.

Σκηνοθεσία: Tod Browning
Σενάριο: Willis Goldbeck, Leon Gordon
Φωτογραφία: Merritt B. Gerstad
Μοντάζ: Basil Wrangell
Ηθοποιοί: Wallace Ford, Leila Hyams, Olga Baclanova, Roscoe Ates
ΗΠΑ | 1932 | Ασπρόμαυρο | Format | 64΄ | Αγγλικά, Γερμανικά, Γαλλικά

Τα Ρέστα Δικά Σου / Keep the Change (Α' Προβολή)
Ο Ντέιβιντ είναι αυτιστικός και οδηγείται απρόθυμα σε γκρουπ υποστήριξης. Εκεί όμως γνωρίζει την ανοιχτόκαρδη Σάρα, η οποία μπορεί να του αλλάξει τη ζωή, αρκεί φυσικά να της το επιτρέψει. Περισσότερο κι από μια ανατρεπτική ρομαντική κομεντί με φόντο τη Νέα Υόρκη, το βραβευμένο ντεμπούτο της Ίσραελ που ενθουσίασε το φεστιβάλ της Τραϊμπέκα, είναι ένα καίριο κινηματογραφικό σχόλιο πάνω στην αποδοχή της ανθρώπινης ποικιλομορφίας.
 
Η περίεργη αίσθηση του χιούμορ που έχει ο Ντέιβιντ τον οδηγεί με δικαστική απόφαση σε ένα γκρουπ υποστήριξης για άτομα με αναπηρία. Εκεί γνωρίζει την επίσης αυτιστική Σάρα που του δείχνει ανοιχτά το ενδιαφέρον της. Το γνώριμο πεδίο της ρομαντικής κομεντί βρίσκει στο πρώτο μεγάλου μήκους εγχείρημα της Ρέιτσελ Ιζραέλ πολλά περισσότερα από ένα φιλμ είδους στο οποίο πρωταγωνιστούν ερασιτέχνες ηθοποιοί με αυτισμό. Με μια αμεσότητα στην κινηματογράφηση που παραπέμπει σε ντοκιμαντέρ, το φιλμ δημιουργεί μία, άλλοτε αστεία και άλλοτε συγκινητική, ειλικρινή μυθοπλασία που λειτουργεί ιδανικά όχι μόνο ως προς τους οριοθετημένους κανόνες της ρομαντικής κομεντί αλλά ως ένα καίριο πολιτικό σχόλιο σε ό,τι αφορά την ορατότητα των ατόμων με αυτισμό και, κατ’ επέκταση, κάθε κοινωνικής ομάδας που εξακολουθεί να εξοβελίζεται εξαιτίας της διαφορετικότητας.
 
Σκηνοθεσία: Rachel Israel
Σενάριο: Rachel Israel
Φωτογραφία: Zachary Halberd
Μουσική: Amie Doherty
Μοντάζ: Alex Camilleri
Ηθοποιοί: Brandon Polansky, Samantha Elisofon, Nicky Gottlieb, Will Deaver, Jessica Walter, Tibor Feldman, Jonathan Tchaikovsky
ΗΠΑ | 2017 | Έγχρωμο | DCP | 93΄ | Αγγλικά

Ο Αγώνας των Τυφλών / Struggle of the Blind
Στις 2 Μαΐου 1976, με σύνθημα «ψωμί, παιδεία και όχι επαιτεία», 300 περίπου άνθρωποι με προβλήματα όρασης καταλαμβάνουν τον «Οίκο Τυφλών» και αξιώνουν την αλλαγή του καθεστώτος διοίκησης του οποίου τον έλεγχο είχε έως τότε η Αρχιεπισκοπή Αθηνών. Οι οικότροφοι του ιδρύματος καταγγέλλουν δημόσια τη διοίκηση και την περιθωριοποίηση των ανθρώπων με αναπηρία, διεκδικώντας με συγκεντρώσεις, καταλήψεις και δικαστικούς αγώνες την παρέμβαση του κράτους και την ενεργοποίηση των πολιτών απέναντι στα αδιέξοδα της καθημερινής τους διαβίωσης. Το ντοκιμαντέρ - ντοκουμέντο της Μαίρης Χατζημιχάλη - Παπαλιού παρακολούθησε βήμα βήμα τον αγώνα τους. Βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και συμμετείχε σε πολλά διεθνή φεστιβάλ, όπου συγκεντρώθηκαν πάνω από 3.000 υπογραφές υποστήριξης (ανάμεσά τους: Ζαν Πωλ Σαρτρ, Σιμόν ντε Μποβουάρ, Κώστας Γαβράς κ.α. ) που βοήθησαν ώστε τα δίκαια αιτήματα των Ελλήνων Τυφλών να γίνουν υπόθεση όλου του πολιτισμένου κόσμου.
 
Σκηνοθεσία: Mary Hatzimihali-Papaliou
Σενάριο: Mary Hatzimihali-Papaliou
Φωτογραφία: Kostas Karamanidis, Lambros Papadimitrakis, Nikos Smaragdis, Dimitris Vernikos
Μοντάζ: Mary Hatzimihali-Papaliou, Dimitris Vernikos
Αφήγηση: Giorgos Kimoulis
Ελλάδα | 1978 | Ασπρόμαυρο | 90΄ | Ελληνικά

Θέση 35 / Plot 35 / Carré 35 (Α' Προβολή)
O Γάλλος ηθοποιός Ερίκ Καραβακά προσπαθεί να μάθει πληροφορίες για την αδελφή που
δεν γνώρισε ποτέ, μόνο που σύντομα αντιλαμβάνεται ότι κάθε ίχνος της Σαρλότ έχει επιμελώς σβηστεί. Στο πατρικό του δεν υπάρχει καμία φωτογραφία της, την ίδια ώρα που οι γονείς του διαφωνούν ακόμη και για την ημερομηνία θανάτου της. Για να αποκαλύψει τα ένοχα μυστικά που περιβάλλουν την ύπαρξη της Σαρλότ και για να επισκεφθεί το μέρος όπου είναι θαμμένη, ο Καραβακά ταξιδεύει στην Καζαμπλάνκα, εκεί όπου για χρόνια έζησε η οικογένειά του. Ένοχα οικογενειακά μυστικά και αμαρτωλές ιστορίες των γαλλικών αποικιών, συνθέτουν τα κομμάτια ενός παζλ σκοτεινών αποκαλύψεων και πληγών που δεν επουλώθηκαν ποτέ.

Σκηνοθεσία: Eric Caravaca
Σενάριο: Eric Caravaca, Arnaud Cathrine
Φωτογραφία: Jerzy Palacz
Μουσική: Florent Marchet
Μοντάζ: Simon Jacquet
Γαλλία | 2017 | Έγχρωμο | DCP | 67' | Γαλλικά

Προκλητικές Ζωές / Defiant Lives (Α' Προβολή)
Ανάπηροι/ες ακτιβιστές/τριες σε δράση. Η αγγλοσαξονική εκδοχή της διεκδίκησης των ακηδεμόνευτων και χειραφετημένων αναπήρων για κοινωνική δικαιοσύνη, απορρόφηση πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων. Περισσότεροι/ες από 30 ανάπηροι/ες ακτιβιστές/τριες από Αυστραλία, ΗΠΑ και Βρετανία σ’ ένα συγκλονιστικό ταξίδι διεκδίκησης μέσα από το κοινωνικό μοντέλο της αναπηρίας. Οι «προκλητικές ζωές»  αποτελούν οδηγό για την απελευθέρωση των αναπήρων σε όλο τον κόσμο. Η σκηνοθέτις Sarah Barton από την Αυστραλία, ταξίδεψε στην Αμερική και την Αγγλία για να ερευνήσει μια ταινία σχετικά με το αναπηρικό κίνημα. Μέσα σε 8 εβδομάδες, κατέγραψε 27 συνεντεύξεις με ανάπηρους/ες ακτιβιστές/τριες. Οι συνεντεύξεις αυτές αποτέλεσαν το βασικό σενάριο του ντοκιμαντέρ. Σπουδαίο αρχειακό υλικό, σύγχρονη αφήγηση και τεκμηριωμένες συνεντεύξεις ακαδημαϊκών και ακτιβιστών της σπουδής της αναπηρίας, υπόσχονται 90 απελευθερωτικά λεπτά για εκείνους και εκείνες που διεκδικούν αξιοπρέπεια και δικαιοσύνη.

Σκηνοθεσία: Sarah Barton
Σενάριο: Sarah Barton
Φωτογραφία: Sarah Barton, Joanne Donahoe-Beckwith
Μουσική: Erin McKimm
Μοντάζ: Robert Murphy
Αυστραλία, Ην. Βασίλειο | 2017 | Έγχρωμο | DCP | 84΄ | Αγγλικά

Το Αριστερό Μου Πόδι / My Left Foot
Η οσκαρική επιτυχία με τον μοναδικό Ντάνιελ Ντέι Λούις στο ρόλο του Ιρλανδού συγγραφέα και ζωγράφου Κρίστι Μπράουν, ο οποίος γεννήθηκε με εγκεφαλική παράλυση και έγραψε την ιστορία της ζωής του με το αριστερό του πόδι, προβάλλεται σε ψηφιακά αποκατεστημένη κόπια.

Ο Κρίστι Μπράουν ζει εκ γενετής με εγκεφαλική παράλυση, σε μια κοινωνία που έχει μάθει να τον αντιμετωπίζει με οίκτο. Το μόνο μέλος του σώματος που ελέγχει είναι το αριστερό του πόδι με το οποίο θα μάθει να γράφει και να ζωγραφίζει. Η απίστευτη ιστορία του Ιρλανδού συγγραφέα και ζωγράφου Κρίστι Μπράουν πέρασε το ’89 στη μεγάλη οθόνη κι έγινε οσκαρική επιτυχία, επτά χρόνια μετά τον θάνατό του σε ηλικία 49 ετών.

«Το Αριστερό Μου Πόδι» που αποτέλεσε το σκηνοθετικό ντεμπούτο του Τζιμ Σέρινταν, βασίστηκε στο ομώνυμο, αυτοβιογραφικό best seller του Μπράουν, καθιερώνοντάς το στη συνείδηση των κινηματογραφόφιλων ως έναν διαχρονικό ύμνο στην ανθρώπινη θέληση. Θρυλική παραμένει και η ερμηνεία του Ντάνιελ Ντέι Λούις η οποία έμελλε να του αποφέρει το πρώτο του Όσκαρ.

Σκηνοθεσία: Jim Sheridan
Σενάριο: Shane Connaughton, Jim Sheridan
Φωτογραφία: Jack Conroy
Μουσική: Elmer Bernstein
Μοντάζ: J. Patrick Duffner
Ηθοποιοί: Daniel Day-Lewis, Ray McAnally, Brenda Fricker, Fiona Shaw, Hugh O' Conor, Cyril Cusack
Ιρλανδία, Ην. Βασίλειο | 1989 | Έγχρωμο | DCP | 103΄ | Αγγλικά

Το Θαύμα της Άνι Σάλιβαν / The Miracle Worker (με ακουστική περιγραφή)
Η αληθινή ιστορία της συγγραφέως, πολιτικής ακτιβίστριας και λέκτορος (η πρώτη τυφλοκωφή που πήρε το πτυχίο Καλών Τεχνών) Έλεν Κέλερ, που βρέθηκε σε κατάσταση τυφλοκώφωσης μόλις στον 19ο μήνα της ζωής της και δημιούργησε μέθοδο επικοινωνίας με το περιβάλλον μέσα από την επίμονη προσπάθεια της παιδαγωγού Άνι Σάλιβαν, μετατρέπεται στα χέρια του Άρθουρ Πεν («Μπόνι και Κλάιντ») σε ένα συγκλονιστικό ύμνο στην διάθεση για ζωή. Βραβεία Όσκαρ Α' και Β' Γυναικείου ρόλου στις Αν Μπάνκροφτ και Πάτι Ντιουκ.

Η μικρή 'Ελεν Κέλερ, εκ γενετής κωφάλαλη και τυφλή, αδυνατεί να επικοινωνήσει με έναν κόσμο που απορρίπτει τους ανθρώπους με αναπηρία. Αντιδραστική και μοναχική μέσα σε ένα περιβάλλον που δεν την συμπεριλαμβάνει, βρίσκει πρόθυμο και επίμονο οδηγό την παιδαγωγό Άνι Σάλιβαν. Η Σάλιβαν, άτομο με μειωμένη όραση η ίδια, προσπαθεί να χτίσει «γέφυρες» με τον άηχο, σκοτεινό κόσμο της Έλεν.

Ο Άρθουρ Πεν αναλαμβάνει την κινηματογραφική μεταφορά του θεατρικού έργου του Γουίλιαμ Γκίμπσον και καταγράφει συγκλονιστικά έναν άθλο της ανθρώπινης επιμονής. Χωρίς συναισθηματικές ευκολίες, αποκαλύπτει τα μεγέθη της ανθρώπινης διασύνδεσης όταν ιχνηλατούν έναν κοινό τόπο ελπίδας. Οι σπουδαίες ερμηνείες των Αν Μπάνκροφτ και Πάτι Ντιούκ γειώνουν αγαστά το «θαύμα» και το μετουσιώνουν σε έναν θρίαμβο της ανθρώπινης προσπάθειας που προσπερνά το «εκ γενετής» και ξανακάνει κεκτημένο το δικαίωμα στη ζωή.

Σκηνοθεσία: Arthur Penn
Σενάριο: William Gibson
Φωτογραφία: Ernesto Caparros
Μουσική: Laurence Rosenthal
Μοντάζ: Aram Avakian
Ηθοποιοί: Anne Bancroft, Patty Duke, Victor Jory, Inga Swenson, Andrew Prine
ΗΠΑ | 1962 | Ασπρόμαυρο | 35mm | 106΄ | Αγγλικά

χορηγίες / συνεργασίες

Μέρος του

Με την υποστήριξη

Χορηγός φιλοξενίας

Επίσημος ιατρικός υποστηρικτής